Τι είναι η ψωρίαση

H ψωρίαση είναι μια χρονίως υποτροπιάζουσα κληρονομική, φλεγμονώδης συστηματική νόσος, η οποία εμφανίζεται κατά κύριο λόγο στο δέρμα και τα εξαρτήματά του. Η ψωρίαση προσβάλει περίπου το 2% του πληθυσμού, και τα δύο φύλα με την ίδια συχνότητα και εμφανίζεται σε οποιαδήποτε ηλικία. Στην ψωρίαση τα κύτταρα του δέρματος πολλαπλασιάζονται με πολύ πιο γρήγορο ρυθμό από τα φυσιολογικά, αθροίζονται και δημιουργούν τις ψωριασικές πλάκες.
 

Ποιοι είναι οι τύποι ψωρίασης;

 
1. Ψωρίαση κατά πλάκας

Είναι ο συνηθέστερος τύπος ψωρίασης που εκδηλώνεται με κόκκινες και λευκές λεπιδώδεις πλάκες στην επιφάνεια του δέρματος και τα χαρακτηριστικά της συμπτώματα είναι η φαγούρα, το ξεφλούδισμα και η αιμορραγία.

 

2. Σταγονοειδής ψωρίαση


Χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση μικρών, φολιδωτών αλλοιώσεων ροζ ή κόκκινου χρώματος σε σχήμα σταγόνας. Οι αλλοιώσεις αυτές εμφανίζονται σε εκτεταμένες περιοχές του σώματος, όπως ο κορμός, τα άκρα και το κρανίο. Εμφανίζεται συνήθως πολύ ξαφνικά και σε νεότερους ασθενείς, κυρίως μετά από μόλυνση με στρεπτόκοκκο.

 

3. Ανάστροφη ψωρίαση


Συνήθως εμφανίζεται σε υπέρβαρα άτομα, στις περιοχές της μασχάλης, της βουβωνικής χώρας, κάτω από την κοιλιακή χώρα και το στήθος. Επιδεινώνεται με την τριβή και τον ιδρώτα, είναι ευάλωτη σε μυκητιάσεις και μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο και κνησμό.

 

4. Φλυκταινώδης ψωρίαση

 
Εμφανίζεται ως σαφώς μικρά εξογκώματα γεμάτα πύο, κυρίως στις παλάμες και τις πατούσες. Το δέρμα γύρω από αυτά είναι ευαίσθητο, κόκκινο και ξηρό. Υπάρχουν δύο βασικά είδη φλυκταινώδους ψωρίασης, η τοπική που περιορίζεται στα χέρια και τα πόδια, και η εκτεταμένη, όπου τα εξογκώματα εμφανίζονται σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος.

 

5. Ερυθροδερμική ψωρίαση


Είναι ιδιαίτερα φλεγμονώδης μορφή ψωρίασης που εμφανίζεται ως εκτεταμένη φλεγμονή και ξεφλούδισμα του δέρματος σχεδόν σε όλο το σώμα. Το δέρμα κοκκινίζει και ξεφλουδίζει, ενώ συνοδεύεται από κνησμό, πρήξιμο και πόνο. Μπορεί να επιφέρει θάνατο, γιατί αυξάνει τους καρδιακούς παλμούς και ανεβάζει τη θερμοκρασία του σώματος.

 

6. Ψωρίαση νυχιών

 
Εμφανίζεται στα νύχια των χεριών και των ποδιών. Προκαλεί αποχρωματισμό, σκασίματα, γραμμές κατά μήκος των νυχιών, σκλήρυνση της επιδερμίδας κάτω από τα νύχια, θρυμματισμό των νυχιών και τα περιβάλλει με φλεγμονή.

 

7. Ψωριασική αρθρίτιδα


Το άτομο πάσχει ταυτόχρονα από ψωρίαση και αρθρίτιδα, και τα συμπτώματα είναι φλεγμονές στις αρθρώσεις και το συνδετικό ιστό. Εμφανίζεται συχνότερα στα δάχτυλα των χεριών και των ποδιών και προκαλεί πρήξιμο. Πλήττει επίσης τους γοφούς, τα γόνατα και τη σπονδυλική στήλη. Περίπου το 10-30% των πασχόντων από ψωρίαση έχουν επίσης ψωριασική αρθρίτιδα.

 

Ποια είναι τα είδη της ψωρίασης;

 
α. Η λανθάνουσα ψωρίαση, στην οποία υπάρχει μόνο η γενετική μεταβίβαση, δηλαδή ασθενείς χωρίς καμία κλινική εκδήλωση, οι οποίοι όμως έχουν κληρονομήσει τα σχετιζόμενα γονίδια.

 

β. Η υποκλινική ψωρίαση με υποκλινικές διαταραχές στο δέρμα. Η φαινοτυπική ψωρίαση με τις χαρακτηριστικές κλινικές αλλοιώσεις της νόσου.

 

Ποια είναι τα αίτια της ψωρίασης;


Η ψωρίαση είναι μια πολυπαραγοντική ασθένεια που τα αίτια της μπορεί να είναι γενετικοί, ανοσολογικοί, περιβαντολλογικοί και ψυχολογικοί παράγοντες. Η ψωρίαση προκαλεί κνησμό στο 60-70% των περιπτώσεων, δεν είναι κολλητική και δεν προκαλείται από αλλεργία. Περίπου το 1/3 των πασχόντων από ψωρίαση έχουν στην οικογένειά τους κάποιον ασθενή.
Άλλα αίτια της ψωρίασης είναι το κάπνισμα, η έκθεση στον ήλιο, οι εναλλαγές των εποχών, η τριβή των ρούχων στο δέρμα, το άγχος, κάποια φάρμακα και ο αλκοολισμός.  Όλα αυτά μπορούν να επηρεάσουν την εμφάνιση και τη διάρκεια έξαρσης της ψωρίασης.

Ποιες είναι οι διαθέσιμες θεραπείες για την ψωρίαση;

Αρχικά η εφαρμογή κερατολυτικής αγωγής είναι μια από τις συνήθεις θεραπείες. Απομακρύνει τα λέπια και βοηθάει στη διείσδυση των τοπικών αντιψωριασικών φαρμάκων. Φάρμακα, τα οποία χρησιμοποιούνται στην τοπική θεραπεία της ψωρίασης, είναι η ανθραλίνη και η καλσιποτριόλη, όπως επίσης και η τοπική εφαρμογή κορτιζόνης. Οι ενυδατικοί παράγοντες είναι ιδιαίτερα πολύτιμοι τόσο στην έναρξη, όσο και στην πορεία της θεραπείας. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις προτείνονται συστηματικές θεραπείες με ασιτρετίνη, μεθοτρεξάτη ή κυκλοσπορίνη, ενώ τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται και βιολογικοί παράγοντες.

Η συστηματική θεραπεία εφαρμόζεται κυρίως στις μορφές της ψωρίασης που δεν ανταποκρίνονται στην τοπική θεραπεία. Στο παρελθόν, οι συμβατικές συστηματικές θεραπείες της ψωρίασης - μεθοτρεξάτη, κυκλοσπορίνη και ασιτρετίνη - χρησιμοποιούνταν όταν η ψωρίαση ήταν πολύ εκτεταμένη για να αντιμετωπιστεί με τοπική αγωγή ή ανθεκτική στην τοπική αγωγή και τη φωτοθεραπεία.

 
Παρά το γεγονός ότι προϋπόθεση για την έναρξη μιας συστηματικής θεραπείας για την ψωρίαση είναι η επιφάνεια του προσβεβλημένου δέρματος να είναι >10% της συνολικής επιφάνειας του σώματος, κάποιοι ασθενείς με περιορισμένη έκταση ψωρίασης εμφανίζουν εξουθενωτικά συμπτώματα. Για παράδειγμα, αν και μια σοβαρή μορφή ψωρίασης στις παλάμες και τα πέλματα ή στο τριχωτό της κεφαλής επηρεάζει λιγότερο από το 5% της επιφάνειας του σώματος, η σημαντική αρνητική επίδραση που έχει αυτή η μορφή της ψωρίασης στην ποιότητα ζωής του ασθενούς, κάνει τη συστηματική θεραπεία την κατάλληλη προσέγγιση.
 

Τα τελευταία χρόνια, οι βιολογικοί παράγοντες έχουν αλλάξει τη θεραπεία της ψωρίασης, προσφέροντας επιπλέον θεραπευτικές επιλογές. Παρόλα αυτά, οι παραδοσιακές συστηματικές θεραπείες εξακολουθούν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη θεραπεία της ψωρίασης με την από του στόματος λήψη φαρμάκων χαμηλού κόστους (σε σύγκριση με τους βιολογικούς παράγοντες), γεγονός που τις καθιστά σημαντική θεραπευτική επιλογή για τον κατάλληλο ασθενή.

 

Μεθοτρεξάτη

Η μεθοτρεξάτη είναι η πιο συχνά συνταγογραφούμενη παραδοσιακή συστηματική θεραπεία για την ψωρίαση σε όλο τον κόσμο. Όπως και η κυκλοσπορίνη, επιβραδύνει τον κύκλο ανανέωσης των κυττάρων με την καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος, περιορίζοντας την έκταση της φλεγμονής. Μπορεί να ληφθεί μία φορά την εβδομάδα με χάπι ή ενέσιμη μορφή. Οι ασθενείς που λαμβάνουν μεθοτρεξάτη πρέπει να παρακολουθούνται στενά επειδή μπορεί να προκαλέσει βλάβη του ήπατος και/ή να μειώσει την παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων που μεταφέρουν οξυγόνο στο αίμα, αλλά και των λευκών αιμοσφαιρίων που καταπολεμούν τη λοίμωξη. Η μεθοτρεξάτη δεν χορηγείται σε ασθενείς με βαριά νοσήματα όπως είναι η ηπατίτιδα και η φυματίωση.

 

Ρετινοειδή

Τα ρετινοειδή, χορηγούμενα από το στόμα, είναι παράγωγα βιταμίνης Α που μπορούν να συνταγογραφούνται για σοβαρές περιπτώσεις ψωρίασης, οι οποίες δεν ανταποκρίνονται σε άλλες θεραπείες. Χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της ψωρίασης από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Η ετρετινάτη ήταν το πρώτο ρετινοειδές για τη θεραπεία της σοβαρής ψωρίασης και αντικαταστάθηκε το 1988 από την ασιτρετίνη που είναι ο ενεργός μεταβολίτης της ετρετινάτης. Επειδή αυτά τα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν γενετικές ανωμαλίες, πρέπει να αποφεύγονται από γυναίκες που θέλουν να μείνουν έγκυες ή διανύουν περίοδο εγκυμοσύνης.

 

Κυκλοσπορίνη

Η κυκλοσπορίνη λαμβάνεται από το στόμα και δρα καταστέλλοντας το ανοσοποιητικό σύστημα, ώστε να επιβραδύνεται ο ταχύς ρυθμός ανανέωσης των κυττάρων του δέρματος. Παρέχει γρήγορη ανακούφιση από τα συμπτώματα, αλλά σταματάει η βελτίωση όταν διακόπτεται η θεραπεία. Η κυκλοσπορίνη μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των νεφρών ή να προκαλέσει υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση). Ως εκ τούτου, οι ασθενείς θα πρέπει να παρακολουθούνται προσεκτικά από τον δερματολόγο. Είναι κατάλληλη για ενήλικες με σοβαρή, υποτροπιάζουσα ψωρίαση. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιείται σε μέτρια έως σοβαρή ψωρίαση. Η αποτελεσματικότητά της παρατηρείται στην ερυθροδερμική ψωρίαση, την γενικευμένη φλυκταινώδη ψωρίαση και την παλαμο-πελματιαία ψωρίαση.

 

Ασιτρετίνη

Είναι παράγωγο της βιταμίνης Α, εγκεκριμένο από τον FDA. Συνταγογραφείται για ενήλικες με σοβαρή μορφή ψωρίασης κατά πλάκας, ερυθροδερμική ψωρίαση και σε ορισμένες περιπτώσεις για φλυκταινώδη ψωρίαση. Χρησιμοποιείται ως μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με τοπική αγωγή ή άλλα συστηματικά φάρμακα. Αντενδείκνυται για γυναίκες που θέλουν να μείνουν έγκυες και απαγορεύεται η εγκυμοσύνη τουλάχιστον για 3 χρόνια μετά τη διακοπή του φαρμάκου. Για την φλυκταινώδη ψωρίαση θεωρείται φάρμακο πρώτης επιλογής ενώ γενικά πιστεύεται ότι είναι αναποτελεσματική για την ψωριασική αρθρίτιδα.

Επίσης, είναι σημαντική η ψυχολογική υποστήριξη των ασθενών και η ενθάρρυνσή τους να συνεχίσουν τη θεραπεία, γιατί πλέον υπάρχει λύση αρκεί να συμβουλευτούν έναν έμπειρο δερματολόγο, ο οποίος θα τους βοηθήσει να αντιμετωπίσουν την ψωρίαση.

Back to TOP