Ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία

H ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία ή φαλάκρα είναι από τις συχνότερες μορφές αλωπεκίας στους άνδρες αλλά και στις γυναίκες. Ο όρος «ανδρογενετική αλωπεκία» χρησιμοποιείται όταν η αιτία της απώλειας μαλλιών είναι κληρονομική, δηλαδή έχει γενετική βάση. Για αυτό το λόγο χαρακτηρίζεται και ως «κληρονομική αλωπεκία» ή αλλιώς «γενετικώς προσδιορισμένη αλωπεκία». Σε αυτόν τον τύπο παρατηρείται µια υπερευαισθησία των τριχοθυλακίων στα ανδρογόνα.

Έχουν προσδιοριστεί ποικίλοι παράγοντες που σχετίζονται µε την εμφάνιση της ανδρογενετικής αλωπεκίας, οι οποίοι συχνά επηρεάζουν τη λειτουργία των τριχοθυλακίων. Τα τριχοθυλάκια, ως «τόποι παραγωγής της τρίχας» εντοπίζονται κάτω από την επιδερμίδα και είναι πολύ επιρρεπείς σε συγκεκριμένους εξωτερικούς παράγοντες. Για παράδειγμα, τα ευαίσθητα στα ανδρογόνα τριχοθυλάκια έχουν περισσότερες περιοχές διασύνδεσης, γνωστές και ως υποδοχείς, για τις ορµόνες τεστοστερόνη και διυδροτεστοστερόνη (DHT). Η DHT είναι παράγωγο της τεστοστερόνης που παράγεται χάρη στη δράση του ενζύµου 5-α αναγωγάση.

Η DHT συνδέεται στους υποδοχείς των τριχοθυλακίων που έχουν επηρεαστεί γενετικά, µειώνοντας τη φάση ανάπτυξης και προκαλώντας έτσι την επιτάχυνση του κύκλου ζωής της τρίχας και την ταχύτερη απόπτωσή της. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα, τη λέπτυνση των τριχών και τη βαθμιαία συρρίκνωση των τριχοθυλακίων. Οι ειδικοί ονοµάζουν αυτή τη διαδικασία σµίκρυνση του τριχοθυλακίου.

 

Πού οφείλεται η ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία;

Η ανάπτυξη της ανδρογενετικής αλωπεκίας οφείλεται κυρίως στη γενετική προδιάθεση του ατόµου. Αναλυτικότερα, στην «κληρονομική ανδρογενετική αλωπεκία» παίζουν ρόλο διάφορα γονίδια. Πρόκειται δηλαδή για µία πολυγονιδιακή ή πολυπαραγοντική κληρονομική μεταβίβαση γονιδίων από τους γονείς. Εκτός από τη γενετική προδιάθεση, σηµαντικό ρόλο παίζουν επίσης και εξωτερικοί παράγοντες που ευνοούν την εµφάνιση της αλωπεκίας. Έτσι εξηγείται γιατί σε περιπτώσεις γονιών µε άφθονα µαλλιά µπορεί να αποκτήθουν παιδία που εµφανίζουν από ελαφριά αραίωση µέχρι έντονη τριχόπτωση. Σύµφωνα µε επιστηµονικές µελέτες, η τάση για απώλεια µαλλιών µεταβιβάζεται κληρονοµικά κυρίως µέσω της µητέρας. Συγκεκριµένα, οι υποδοχείς για τα ανδρογόνα, δηλαδή η περιοχή σύνδεσης των τριχοθυλακίων µε τις συγκεκριµένες ορµόνες, µεταφέρονται µέσω του χρωμοσώματος X. Εφόσον οι άνδρες µπορούν να κληρονοµήσουν το χρωµόσωµα X µόνο από τη μητέρα τους, το «ρίσκο» να εµφανίσουν αλωπεκία οφείλεται περισσότερο στην πλευρά της µητέρας παρά στην πλευρά του πατέρα.

Στην εµφάνιση της ανδρογενετικής αλωπεκίας, εµπλέκονται και άλλα γονίδια ανεξαρτήτως του φύλου του γονέα, στα οποία η ενίοτε γενετική προδιάθεση για αλωπεκία µπορεί να µεταδοθεί απευθείας από τον πατέρα στο γιο. Συνεπώς, η γενετική προδιάθεση για την τριχόπτωση µπορεί να κληρονοµηθεί και από τα δύο σκέλη µιας οικογένειας, είτε από τη µητέρα ή είτε από τον πατέρα.

Όπως αναφέρθηκε, υπάρχουν πολλοί παράγοντες που καθορίζουν την εµφάνιση της ανδρογενετικής αλωπεκίας στους άνδρες και στις γυναίκες. Ο βαθµός, κατά τον οποίο ο καθένας επηρεάζεται, ποικίλλει σηµαντικά. Μερικοί άνδρες σε μεγάλη ηλικία παρουσιάζουν µια ελαφριά αραίωση, ενώ άλλοι µένουν εντελώς φαλακροί από νεαρή ηλικία. Η εµφάνιση της κληρονομικής αλωπεκίας ποικίλλει επίσης και µεταξύ των µελών µιας οικογένειας. Ο υιός ή η κόρη ενός πατέρα ή µιας ητέρας µε αλωπεκία µπορεί να έχουν μεγάλο όγκο µαλλιών. Οµοίως, ένας άνδρας ή µία γυναίκα µε πολλά µαλλιά µπορεί να αποκτήσουν παιδιά που αργότερα θα παρουσιάσουν απώλεια τριχών.

Συμπερασματικά, η ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία είναι αποτέλεσμα της συνδυασμένης επίδρασης της γενετικής προδιάθεσης και της δράσης των ανδρογόνων στους τριχικούς θυλάκους του τριχωτού της κεφαλής. Ωστόσο οι περισσότεροι ασθενείς είναι ενδοκρινολογικά υγιείς.

 

Ποια είναι η κλινική εικόνα της ανδρογενετικού τύπου αλωπεκίας;

Οι τρίχες γίνονται σταδιακά λεπτότερες και βραχύτερες. Με τον καιρό γίνονται χνοώδεις και τελικά ατροφούν.

 

Πώς γίνεται η διάγνωση της ανδρογενετικού τύπου αλωπεκίας;

Η διάγνωση της ανδρογενετικής αλωπεκίας γίνεται με βάση την κλινική εικόνα, ενώ παράλληλα στη διάγνωση βοηθά και το τριχοριζόγραμμα. Φυσιολογικά το 80-90% των τριχών βρίσκονται σε αναγεννή φάση, ωστόσο στην ανδρογενετικού τύπου αλωπεκία υπάρχει αύξηση του ποσοστού των τελογενών τριχών. Σε γυναίκες με υποψία υπερανδρογονισμού γίνεται έλεγχος της τεστοστερόνης, της θειικής δευδροεπιανδροστενδιόνης και της προλακτίνης.

Επίσης πρέπει να αποκλειστούν άλλες αιτίες λέπτυνσης των τριχών γι' αυτό γίνεται έλεγχος με fe, φεριττίνη, TSH,T3, T4 και γενική αίματος.

Σε κάποιες περιπτώσεις θα χρειαστεί βιοψία δέρματος.

 

Ποια είναι η θεραπεία της ανδρογενετικού τύπου αλωπεκίας;
 

Η θεραπεία εκλογής είναι η χορήγηση μινοξιδίλης 5% τοπικώς εφαρμοζόμενη είτε μόνη της είτε σε συνδυασμό με ρετινοϊκό οξύ. Η εξέλιξη της νόσου είναι βραδεία και βαθμιαία. Με την τοπική θεραπεία και τους κατάλληλους συνδυασμούς όπου κριθεί απαραίτητο με τονωτικές λοσιόν και τη χορήγηση συμπληρωμάτων διατροφής, π.χ. κυστίνης, ο δερματολόγος μπορεί σε διάστημα ενός έτους να αλλάξει τελείως την εικόνα του τριχωτού. Σε αρκετές περιπτώσεις θα δοθούν από του στόματος είτε αντιανδρογόνα είτε φιναστερίδη.

 

Τι είναι η φιναστερίδη;
 

Η φιναστερίδη είναι ένα από του στόματος χορηγούμενο φάρμακο, το οποίο εμποδίζει τη μετατροπή της τεστοστερόνης σε διυδροτεστοστερόνη. Οι περισσότεροι βλέπουν θετικά αποτελέσματα σε 3 μήνες ενώ σε 6 μήνες παρατηρούν επανέκφυση τελικών τριχών. Σε διακοπή του φαρμάκου γίνεται υποτροπή. Οι παρενέργειες της φιναστερίδης εμφανίζονται στο 2% των ανδρών και αφορούν τη μείωση της στυτικής λειτουργίας και της libido. Οι παρενέργειες αυτές είναι αναστρέψιμες με τη διακοπή του φαρμάκου.

 

Υπάρχουν θεραπείες που ενισχύουν τα αποτελέσματα της τοπικής αγωγής;


Η μεσοθεραπεία του τριχωτού της κεφαλής με βιταμίνες ή και μινοξιδίλη, καθώς και η αυτόλογη μεσοθεραπεία RPR με το αίμα του ίδιου του ασθενή πλούσιο σε αιμοπετάλια και βλαστοκύτταρα είναι οι νέες πολλά υποσχόμενες θεραπείες με εξαιρετικά αποτελέσματα. Οι τεχνικές αυτές εφαρμόζονται στο ιατρείο μας με πολύ καλά αποτελέσματα ακόμη και σε ιδιαίτερα δύσκολα περιστατικά που δεν ήθελαν καμία άλλη τοπική αγωγή. Πραγματοποιούνται περίπου 7 συνεδρίες, οι οποίες γίνονται ανά μήνα.

 

Πώς γίνεται το τριχοριζόγραμμα;
 

Απαιτείται η λήψη φωτογραφιών μια προεπιλεγμένης περιοχής του τριχωτού ανά ορισμένα χρονικά διαστήματα και ακολουθεί η επεξεργασία των πληροφοριών μέσω ενός εξειδικευμένου λογισμικού στον υπολογιστή. Μπορεί να αξιοποιηθεί για την παρακολούθηση της ανδρογενετικής και διάχυτης αλωπεκίας. Η εκτέλεση της εξέτασης πραγματοποιείται 3 έως 5 ημέρες μετά το λούσιμο του ασθενούς.

 

Τι είναι το τριχοριζόγραμμα και τι δείχνει;
 

Το τριχοριζόγραμμα ανήκει στις μη επεμβατικές μεθόδους διάγνωσης αλωπεκίας και αποτελεί μια σημαντική εξέταση στη διαφοροδιαγνωστική προσέγγιση των μη ουλωτικών μορφών αλωπεκίας. Επιτρέπει την παρατήρηση της μορφολογίας των τριχικών ριζών, αλλά και του στελέχους της τρίχας. Με αυτόν τον τρόπο γίνεται ασφαλέστερη εκτίμηση της πορείας του ασθενούς και καλύτερη και πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου. Το τριχοριζόγραμμα δείχνει ακριβώς τα ποσοστά των τριχών που βρίσκονται στην αναγενή, την καταγενή και την τελογενή φάση, την πυκνότητα τους αλλά και τις τρίχες που είναι δυστροφικές.

Back to TOP